Koning der weide:
de grutto
De grutto is een grote weidevogel uit de familie van strandlopers en snippen. De grutto is een steltloper en was in de 20ste eeuw een algemene weidevogel. Sinds de eeuwwisseling holt de soort achteruit door verlies van zijn leefomgeving. Vogelliefhebbers kozen de grutto in 2015 tot nationale vogelsoort van Nederland.
Baltsroep
De baltsroep van de grutto klinkt als to grut, to grutto, grutto, grutto. In de zomer heeft het mannetje een prachtig oranjebruine kop, nek en borst. Ook de snavel is aan de kopzijde oranje. De flanken en de buik zijn gevlekt. Deze weidevogel heeft een lange, vrijwel rechte snavel. Schitterende witte strepen onder de vleugels vallen op als de vogel in de lucht is. De grutto is zo'n 40 cm groot en heeft een spanwijdte van gemiddeld 66 cm.
Een grutto weegt afhankelijk van de situatie tussen de 280 en de 500 gram. De grutto leeft gemiddeld twaalf jaren met soms uitschieters tot 29 jaar. Foto Marcel Tettero
Een mannetje en een vrouwtje grutto zijn goed van elkaar te onderscheiden. Het belangrijkste verschil is dat het vrouwtje ongeveer een vijfde (20%) zwaarder en groter is dan het mannetje. In het broedseizoen is het mannetje feller oranjerood gekleurd op zijn kop, nek en borst, terwijl het vrouwtje bleker en doffer van kleur is.
- Het mannetje heeft vaak doorlopende, donkere strepen (marmering) op de buik.
- De vrouwtjes hebben een langere snavel. Daarmee heeft het vrouwtje een voordeel ten opzichte van het mannetje dat het dieper naar voedsel kan zoeken in de bodem.
- Mannetjes zijn luidruchtiger en voeren baltsvluchten uit om vrouwtjes te imponeren. Maar let op: Verwar de gewone grutto niet met de rosse grutto. De rosse grutto heeft kortere poten en is compacter. De rosse grutto broedt bovendien niet in Nederland maar in Scandinavië (Lapland), Siberië en Alaska.
Geweldige grutto's in Geesteren
Grutto's terug in Geesteren. Slechts enkele vrijwilligers hadden het vandaag al waargenomen: de eerste grutto's zijn terug op hun geboortegrond in de Veldhoek tussen Manderveen en Geesteren.
De komende dagen gaan paartjes nesten bouwen. Ze kunnen kiezen uit vijf plasdrassen in de Veldhoek. Wanneer komen de eerste eitjes en de eerste kuikens? De lente staat voor de deur.
Prachtige kuikens bij natte plasdrassen
Prachtige kuikens van grutto's. Ook aan het einde van het seizoen van de weidevogels zijn ze er nog. Kuikens van grutto's bij de prachtige plasdrassen van Kamphuis, Frons, Blokhuis (2) en Hankamp. Wat een schitterend gezicht. Het is er rustig. Je hoort soms een wulp in de video (Klik op afbeelding rechts, bron YouTube).
(Video: Zondag 16 juni 2024)
De rosse grutto heeft meer rood op de buik en een iets opgewipte snavel. Deze rosse grutto bewoont een ander habitat: het arctisch gebied de Noordpool. Deze grutto overwintert bijna uitsluitend in sub-tropische kustgebieden en legt enorme afstanden af, tot in Senegal en Guinee Bissau.
Emelten
De grutto eet wormen, insecten en larven van insecten zoals van de langpootmuggen (emelten). Grutto's pikken in Nederland soms wel 1000 emelten per dag uit het weiland. In zijn overwinteringsgebied in Afrika (Guinee-Bissau) eet hij rijst op de plaatselijke rijstvelden.
Veen
De grutto broedt in veenweidegebieden en uiterwaarden. Oorspronkelijk broedde de grutto in open moerassen en in het hoogveen. De broedtijd van de grutto is van eind maart tot juni. De broedduur bedraagt 24 tot 25 dagen. Een legsel bestaat meestal uit 4 eieren.
Nest
Nesten maken ze vooral in grasland, in een kuiltje. Als het gras lang genoeg is, buigt hij de halmen over het nest, dat daardoor moeilijk zichtbaar is. Halflang gras biedt bescherming voor de kuikens. In langer gras kunnen ze zich slecht voortbewegen. Broedde de grutto eerst vrijwel alleen in Nederland. Door klimaatverandering en verdwijnend weidegebied in Nederland breidt het broedgebied uit naar noordelijke streken zoals IJsland , Finland en Rusland.
Foto's en video's: Marcel Tettero 2024/2026
Mooi paartje grutto's terug uit Afrika
Mooi paartje grutto's, ziet elkaar elk voorjaar terug. Ze zijn elkaar trouw. Monogaam. Hun ringen om de poten bewijzen dit gedrag. Ze vliegen elk jaar naar West Afrika, rond Dakar. Maar ze broeden hier, bij Geesteren in Twente.
Zaterdag 11 april 2026